Nad serijom tvrđava što ih Meša Selimović, nudi ovim romanom, nad agonijama ljudi i vremena u kojima se i kamen i kula i mogila tako materijalno obrazuju oko čovjeka kao najintimnija metafora, lako je koliko i lakoumno uhvatiti širu piščevu karakterizaciju udvojenog, na dva podignuta plana bačenog životnog iskustva.

Gotovo hronološki, u dlaku taćno, kroz “Tvrđavu” kao hroniku jednog intelektualnog života srazmernog sa intelektualno razmahnutim kazivanjem, pratimo akutni autobiografski red događaja i razmišljanja, red obračuna sa sobom i red obračuna sa bezakonjem koje, konstrukcijom manje ili veče tvrđave, opseda sve ljude u svim vremenima.